Zrozumieć bezsenność

Bezsenność jest zaburzeniem snu o różnych, często złożonych przyczynach. Analiza tych przyczyn u danego pacjenta jest podstawą skutecznego leczenia. W procesie diagnozy ważna jest odpowiedź na następujące pytania:

Jakie czynniki zapoczątkowały problemy ze snem?

Większość osób z bezsennością potrafi wskazać konkretne czynniki, które zapoczątkowały problemy ze snem. Najczęściej są to wydarzenia stresowe, problemy zdrowotne, czy zmiany związane z miejscem lub z porą snu. Jeśli problemy ze snem mijają, wraz z ustąpieniem tych czynników, mówimy o bezsenności przygodnej lub krótkotrwałej. W bezsenności przewlekłej problemy ze snem często utrzymują się pomimo ustąpienia czy złagodzenia początkowych przyczyn. Tłumaczone to jest obecnością czynników utrwalających bezsenność.

Czy bezsenność współwystępuje z innymi chorobami, które wpływają na sen?

Bezsenność często współwystępuje z innymi chorobami. Najczęściej są to inne zaburzenia psychiczne – głównie depresja lub zaburzenia lękowe. Problemy ze snem mogą być także symptomem różnych schorzeń somatycznych, zwłaszcza tych, w których występują dolegliwości bólowe lub trudności w oddychaniu. Jeśli u danej osoby bezsenność towarzyszy innej chorobie, ważne jest aby podjąć leczenie obu problemów zdrowotnych. Nieleczona bezsenność może bowiem niekorzystnie wpływać na przebieg danej choroby (np. pogłębiać zaburzenia nastroju lub dolegliwości bólowe) lub stać się zaburzeniem przewlekłym.

Jakie czynniki aktualnie utrzymują bezsenność?

W rozwoju bezsenności przewlekłej istotną rolę przypisuje się niewłaściwym sposobom radzenia sobie w sytuacji trudności ze snem. Zwykle są to działania, które skutkują krótkotrwałą poprawą snu czy samopoczucia za dnia, jednak w dłuższej perspektywie zaburzają procesy regulujące prawidłowy sen, co potęguje trudności w zaśnięciu. Na skutek tych niewłaściwych działań bezsenność może stać się zaburzeniem wyuczonym, w którym utrzymywanie się objawów jest przede wszystkim związane z zakłóceniem kojarzenia łóżka ze snem oraz z lękiem przed bezsenną nocą.